گرداند و چون ورق وى با شراب بپزند و از وى ضماد كنند و بر ريشهائى كه عارض شود از سوختگى آتش نيكو بود و كلف ببرد و آنكه وى را قس خوانند سرهاى وى چون بياشامند حيض براند و چون قضبان وى و ورق وى در عسل فروبرند و زن به خود برگيرد همچنين حيض براند و بچه به آسانى بيرون آورد و چون بكوبند و آب بگيرند و در بينى چكانند گند بينى زايل كند و عفونتى كه در وى بود و اصول او چون بكوبند و آن بگيرند و با سركه بياميزند و بياشامند گزندگى رتيلا را سود دارد و دمعهء وى كه آن را صمغ خوانند و دمعة الشجر گويند چون بر موى طلا كنند شپش بكشد و موى بسترد و صاحب منهاج گويد چون با شراب و مر بياميزند و بر موى طلا كنند منع ساقط آن بكند قسب خرما ميرون خوانند و آن نوعى از خرما بود خشك و اهل مغرب آن را مقلقل گويند و اهل نجد عرف و بر شوم گويند و طبيعت آن معتدل بود در گرمى و خشكى و در وى قبضى بود و گويند گرم بود در دويم طبع را ببندد و قوت معده بدهد . صاحب مخزن الادويه و تحفه مىنويسند : بفتح قاف و سكون سين و يا اسم عربى حجازى ثمر نخل خشك‌شدهء نيمرس است و اهل مغرب آن را مقلقل و اهل نجد عرق و برشوم و به فارسى خرماى سنگ‌شكن و بشيرازى قسبك نامند قسا سليخه است و گفته شد قشمش پارسى كشمش گويند وى لطيف‌تر از گوشت مويز بود و شيرين‌تر و نيكوتر و بدل آن موير منقى بود قشر الجوز الاخضر پوست بيرون سبز گردكان چون بپزند و ربى از وى بگيرند جهت خناق كه از بلغم بود و رطوبت نافع بود قشر الجوز الصلبه چون بسوزانند و خاكستر آن بر ريشها افشانند خشك گرداند و مجففى نيكو بود به غير لذع قشر ترنج پوست ترنج گرم و خشك بود در دويم چو بخايند بوى سير زايل گرداند و چون بخورند قوت احشا دهد و مقدار ماخوذ از وى تا ده درم بود و وى محلل رياح بود چون اندك از وى بخورند و اگر بسيار از وى مستعمل كنند مضر بود بجگر و معده و مصلح وى عسل بود قشر الكندر طبيعت آن گرم و خشك بود در دويم و در وى قبضى بود قوى و چون بر جراحتها پاشند گوشت بروياند و اگر بر ريشهاى دشوار افشانند بصلاح آورد و چون زن به خود برگيرد رطوبات كه از رحم روانه بود و مزمن شده باشد بازدارد جهت نفث دم و قرحهء امعا چون بياشامند نافع بود و در داروهاى چشم استعمال كنند جهت ريشهاى آن نافع بود اگر بريان كرده بود حكه چشم زايل كند و اگر چون مرهم بر شكم نهند شكم بندد و بدل آن دو وزن آن كندر بود و به وزن آن دقاق آن قشر اصل الكرفس گرم و خشك بود در دويم ملطف و مفتح سده بود و بول براند و باقى منفعت وى در كرفس گفته شود